Yüksek tansiyonu olan egzersizden vazgeçmesin

Kilo vermek, sigarayı azaltmak, çay-kahve tüketimini kısıtlamak ve düzenli olarak egzersiz yapmak yüksek tansiyonun düşürülmesinde etkili oluyor

Yüksek tansiyonu olan egzersizden vazgeçmesin

Yüksek tansiyon yaşam boyu sürer mi?

Uzm. Dr. Türker Baran: Kan basıncı yüksekliği genel anlamda kişiyi hayatı boyunca yalnız bırakmaz. Ancak kan basıncını belirleyen iki temel öğe, kalbin pompalama gücünü ya da damarlardaki direnci etkileyen durumlar gelişirse kan basıncı yükselmesi ortadan kalkabilir, hatta düşük tansiyon, hipotansiyon gelişebilir. Örneğin kalp krizi geçiren bir kişide kalbin hasar alması, kalbin pompalama gücünü düşürebilir ve öncesinde yüksek tansiyonlu olan biri düşük tansiyonlu olabilir. Ancak görüldüğü gibi bu durum aslında arzulanan, iyi bir gelişme değildir. Öte yandan çok şişman olan ve kan basıncı yüksekliği yaşayan bir kişi fazla kilosundan kurtulduğunda kan basıncı normalleşebilir ve en azından bir süre ilaç tedavisine ihtiyaç kalmayabilir.

İlaçlar tansiyonu yükseltir mi?

Uzm. Dr. Türker Baran: Çok çeşitli ilaçların kan basıncını yükseltebildiğini biliyoruz. Yaygın olarak kullanılan soğuk algınlığı ilaçları, burun açıcı damlalar, ağrı kesici ilaçlar kan basıncının yükselmesinin de ötesinde felç, kalp krizi gibi akut komplikasyonların gelişmesine yol açabilir. Bu yüzden hipertansiyonu olan kişiler herhangi bir yeni ilaç kullanacaklarında hekimlerini kan basıncı yüksekliğinden haberdar etmeliler.

Yüksek tansiyonun tedavisi gerekli mi?

Uzm. Dr. Türker Baran: Kan basıncı yüksekliği diş hariç bütün organlara zaman içinde hasar verir. Bu yüzden evet, hipertansiyon tedavi edilmelidir. Bu tedavi kişinin özelliklerine bağlı olarak ilaç dışı yöntemler, ilaçlar ya da kombinasyon tedavi ile sağlanır.

Tedavide nelere dikkat ediliyor?

Uzm. Dr. Türker Baran: Hipertansiyon tedavisinde ilaç dışı tedavi çok önem taşır. Tuz kısıtlaması herkeste olmamakla beraber kabaca hastaların üçte birinde dramatik fayda sağlar. Fazla kilonun verilmesi, sigara ve alkol tüketiminin sonlandırılması, düzenli egzersiz yapılması ve stres faktörlerinin ortadan kaldırılması diğer hedeflerdir. Hafif bir hipertansiyonda, özellikle eşlik eden bir kalp hastalığı ya da diyabet yoksa, hipertansiyonun organlarda bir zararı tespit edilmemiş ise alınacak bu önlemler en azından bir süre yeterli olabilir. Ancak bu durumda bile kan basıncı sürekli takip altında tutulmalı ve yükselme eğiliminde ilaç tedavisine de başlanmalıdır. Öte yandan orta ve şiddetli hipertansiyonda, eşlik eden diğer hastalıkların varlığında ve uç organ hasarı olarak adlandırılan hipertansiyona bağlı zararların saptanması durumunda kan basıncı yüksekliği tedavisinde ilaçlar yer almaya başlar. Hedef değerler istirahat halinde sistolik, büyük kan basıncı değerinin 90-120mmHg, diyastolik, küçük kan basıncı değerinin de 60-90mmHg arasında dalgalanmasıdır. Ancak kişinin bireysel özelliklerine bağlı olarak daha yüksek değerler tedavinin başarı kriteri olabilir.

İlaç tedavisi yeterli oluyor mu?

Uzm. Dr. Türker Baran: Yüksek tansiyonu etkin tedavi etmeye yeterli ilaç seçenekleri tıbbın elinde. Ancak ilaç dışı tedavi unsurlarının, yaşam şekli değişikliklerinin en az ilaçlar kadar etkili olduğu unutulmamalı. Örneğin panik bozuklukta meydana gelen kan basıncını düşürmede ilaçlar yetersiz kalır. Bu durumda yapılması gereken şey öncelikle panik bozukluğun tedavisidir.

Bu ilaçların yan etkileri vücuda zarar veriyor mu?

Uzm. Dr. Türker Baran: Hipertansiyon tedavisinde kullanılan ilaçlar çok yaygın olarak kullanıldıklarından ötürü ilaçların olumlu etkilerine dair olduğu kadar olumsuz etkileri konusunda da büyük bir bilgi birikimine sahibiz. Çok önemli, etkili, ilaçların önemli bir kısmı da uzun bir kullanım geçmişine sahiptir. Genel olarak bu ilaçlar son derece güvenli olmakla beraber kişinin bireysel özellikleri ilaç seçimini etkiler. Örneğin astım hastalarının, ileri derecede böbrek yetmezliği olan kişilerin ya da kalbi yavaş atanların almaması gereken hipertansiyon ilaçları vardır. Bazı hipertansiyon ilaçlarının yol açtığı yan etkilerse kalıcı olmaz, ilaç kesildikten sonra günler içinde bu yan etkiler ortadan kalkar.

Yüksek tansiyonu olanlar egzersiz yapabilir mi?

Uzm. Dr. Türker Baran: Yüksek tansiyonu olan kişiler egzersiz yapabilir ve yapmalıdır. Ancak yapılacak egzersizin şekli, zamanlaması, hangi koşullarda, hangi mekanlarda yapılacağı önemlidir. Hipertansiyonu olan kişiler doktorları ile konu üzerinde konuşmalı ve beraberce bir egzersiz programı yapmalıdır. Pek çok kişinin uygulayabileceği bir örnek verirsek; çok sıcak, çok soğuk, çok rüzgarlı olmayan bir havada, düz yolda, konuşmak gerektiğinde kesik kesik konuşmayı gerektirecek bir tempoda, 3 saat açlıkla yapılacak 45 dakikalık tempolu yürüyüş, sağlık açısından fayda sağlayacaktır. Bu yürüyüşün haftada en az 4 kez tekrarlanmasını önermekle beraber ilk zamanlarda haftada 2 kez 15 dakikalık yürüyüşlerle başlamak ve zamanla kişi kendisini iyi hissettikçe yürüme süresi ve sıklığını artırmak güvenli ve isabetli bir uygulama olacaktır.

HAZIRLAYAN: ÖZGÜR KÖYLÜ

[email protected]

 

2