Reklam kartlarına yansıyan Osmanlı

Özel Saint-Michel Fransız Lisesi Türkiye'nin en köklü liselerinden. Okul bu yıl 125. yılını kutluyor

Reklam kartlarına yansıyan Osmanlı

Saint-Michel Fransız Lisesi kuruluş yılı şerefine 19. ve 20. yüzyıl Avrupa’sındaki Osmanlı imajını ele alan renkli taş baskı tekniğiyle hazırlanmış reklamları sergiliyor. Okulun Jeanne D’Arc Salonu’nda ‘Osmanlıyı Biriktirmek Kromolitografi’ adı altında açılan sergi 14 Nisan’dan 14 Mayıs’a kadar açık olacak. Çikolata, süttozu gibi ürünlerden çıkan Türkler ve Osmanlı’da yaşam temalı 130 reklam kartı görülmeye değer.

Kartların favori teması Osmanlı İmparatorluğu’ydu...

19. yüzyılda reklam dünyasının temelini kromolitografi oluşturuyordu. Renkli taş baskı tekniği olan kromolitografi resimlere canlılık, albeni katıyor, Avrupa ve Amerika’da ticaret dünyasını etkiliyordu. Kromolitografinin, reklam sektörünün büyümesinde ve gelişmesinde büyük rolü vardı. Bu teknikle basılan ‘kromo’lar yani rengarenk çizimli reklam kartları, özellikle ev hanımlarına ve çocuklara hitap ediyordu. Kartlarda her tür renkli resim vardı. Ancak egzotik ülke görüntüleri çok gözdeydi. 19. yüzyıl sonunda ticari kartlarda işlenen favori tema Osmanlı İmparatorluğu’ydu. Bu reklam kartları, Avrupa’daki frankofon (Fransızca konuşulan) ülkelerde 19 ve 20’nci yüzyıllarda çeşitli tüketim ürünleriyle bedava dağıtılmıştı. Kromolar dönemin Avrupa’sında üretilen çikolata, süttozu, şekerleme, et bulyon gibi ürünlerden çıkıyordu ve Türkler, Türkiye, İstanbul şehri, Anadolu ve Osmanlı İmpratorluğu’nda yaşam temalarıyla süslüydü. Kromolardaki reklamlar farklı kültürleri, ülkeleri, giyilen kıyafetleri, günlük yaşam alışkanlıklarını yansıtıyordu. Üzerinde bolca bilgi bulunan reklam kartlarının bazıları çizgi roman mantığıyla tasarlanmış, kimileri ise Fransızlar’ın ansiklopedi anlayışıyla bir mekanı en ince detayına kadar tasvir ediyordu. Kromolar en küçük tüketicinin bile bedavadan elde edebileceği renkli bir dünyanın kapısını açıyordu.

Butterfly’ın enfes çikolataları var

Saint-Michel Fransız Lisesi Fransızca Koordinatörü Frederic Izydorczyk’in üç kuşaktan kendisine kalan kromo koleksiyonu okulun Jean D’Arc adlı salonunda sergileniyor. Frederic Izydorczyk’in 700 parça arasından 130 parçası seçilen reklam kartlarının bir kısmı büyütülerek gösteriliyor. Dönemin çocuklarının özenle biriktirdiği bu renkli reklamlar, Avrupalılar’ın algısındaki Türkiye’yi gözler önüne sererken, sizleri 19. yüzyılın eğlenceli dünyasına götürecek. Butterfly’ın sergi için ürettiği enfes çikolataları tadarken geçmişin renkli ve heyecan dolu dünyasını keşfe çıkacaksınız.

Bu yazı 10 Nisan 2011 tarihli Pazar Postası'ndan alınmıştır