Petrolde Libya ateşi!

Dünya petrol üretiminin yüzde 2'sini karşılayan Libya'da yaşanan olaylarla petrol fiyatları 105 doları aştı. Risk iştahının azalmasının etkisiyle altının onsu da 1.402 doları gördü

Petrolde Libya ateşi!

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) üyesi Libya’daki olayların, bu ülkenin petrol arzını tehlikeye atacağı endişeleri petrol fiyatlarını fırlattı. Londra Brent tipi ham petrolün vadeli fiyatı 2.5 yılın en yüksek seviyesi olan 105.08 dolara kadar çıktı. ABD ham petrolünün varil fiyatı da  89.30 dolar oldu.
Libya’nın doğusundaki El Zuveyye aşireti liderinin, yetkililerin protestoculara karşı kullandığı şiddeti durdurmazsa batıya petrol ihracatını keseceği tehdidinin yanı sıra Nafoora petrol sahasında grevdeki işçilerin üretimi durdurması da petrolün yükselişinde rol oynadı.

Dünya üretiminin yüzde 2’si

Dünya petrol üretiminin yüzde 2’sini karşılayan Libya’nın Avrupa’da petrol ve doğalgaz piyasasındaki payının yüzde 10 olduğu tahmin ediliyor. Petrol üretimi Libya’nın ihracatının yüzde 95’ini ve ekonomik üretiminin yüzde 25’ini oluşturuyor. Libya’nın petrol ve doğalgaz ihracatının üçte birini yaptığı İtalya, bu ülkenin en büyük müşterisi konumunda.

Bu arada Kuzey Afrika ve Ortadoğu’daki halk ayaklanmalarının Tunus ve Mısır’da cumhurbaşkanlarının görevlerinden istifa etmelerine yol açması üzerine yatırımcılar, bu olayların bölgedeki önemli petrol üretici ülkelerine sıçramasından endişe ediyorlar. En önemli endişeyi ise olayların dünyanın en büyük petrol ihracatçısı Suudi Arabistan’a sirayet etmesi oluşturuyor.

Suudi yetkilileri, Bahreyn’de Sünni hükümeti protesto eden çoğunluktaki Şiilerin ayaklanmasının, kendi ülkelerinde Şii azınlığın büyük bölümünün yaşadığı ve büyük petrol yataklarının bulunduğu doğuya yayılmasından kaygılanıyorlar.

Libya’nın notu düştü

Kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, Libya’nın uzun dönemli yerli ve yabancı para cinsinden notunu  ‘BBB+’dan ‘BBB’ye indirerek ve negatif izlemeye aldığını açıkladı.

Altın ve gümüş yükselişe geçti

Kuzey Afrika ve Ortadoğu’daki ayaklanmalar başta altın olmak üzere diğer değerli metallerin de fiyatlarını artırdı. Altının ons fiyatı 1.402 dolarla ocak başından bu yana en yüksek seviyesini gördü. Gümüş 30 yıldaki en yüksek seviyesine ve paladyum 10 yılın zirvesine çıktı.  Nikelin tonu 29.425 dolarla 34 ayın ve aluminyumun tonu 2.585 dolarla 29 ayın zirvesine çıktı.

Avrupa borsalarında da özellikle enerji hisselerindeki satışlarla yüzde 2’ye yakın düşüş yaşanırken, İMKB endeksi günü yüzde 1.3 kayıpla 65.129 puandan tamamladı.

CDS’ler 178 puana çıktı

Libya’da yaşanan olaylar ve çok sayıda Türk şirketinin Libya’da iş yapıyor olması 5 yıllık Türk CDS’lerinin yükselmesine neden oldu.
Cuma günü New York kapanışında orta noktası 172.167 baz puan civarında olan Türkiye’nin 5 yıllık CDS’i 178.35 baz puana kadar çıktı.

‘Güvenin azaldığı durumlarda değerli metaller talep görüyor’

Fatma Melek / Akbank Baş Ekonomisti

“Emtia fiyatlarının yükselişe geçmesinde birkaç faktör var. Öncelikle parasal genişleme: Artan parasal genişleme gelişmiş ülkelerde hane halkının halen yüksek borçluluğu ve kriz sırasındaki refah kaybını henüz telafi edememesinden dolayı hızlı bir kredi artışına yol açmıyor. Ancak emtia fiyatlarını artırıyor. Artan likidite ile birlikte yatırımcılar örneğin kamu kağıtlarına yatırım yapmak yerine emtialar gibi, daha yüksek getiri sunan ürünlere yöneliyorlar.

Petrolün yükselmesinde Ortadoğu’da yaşanan gerginliklerin petrol arzını kısabileceği yönündeki endişeler de etkili oldu. Brent petrol olayların başladığı ocak ortasından beri yaklaşık yüzde 7 değer kazandı; halihazırda 104 dolar seviyesinde. Daha da yükselir mi? OPEC fiyatın 100 doları aşması üzerine geçtiğimiz hafta günlük ortalama ham petrol üretimini 400 bin varil arttırarak 29.72 milyon varile yükseltti. Son iki günde önemli petrol ihracatçılarından Libya’da tırmanan gerilim petrolün yükselmesine sebep oluyor.

Emtia fiyatlarındaki artışın diğer bir sebebinin de yüksek kaldıraçlı işlemler olduğu belirtiliyor. Emtia kontratlarındaki yüksek kaldıraçlı türev işlemlerin emtia fiyatlarının yüksek seyrinde ve volatilitesinde etkili olduğu değerlendiriliyor.

Değerli metaller de hızla yükseliyor. Son iki yılda altındaki artış yüzde 41, gümüşteki artış ise yüzde 100’un üzerinde oldu.
Bu süreçte önemli bir faktör “güvenli liman” talebi. Gerek Avrupa ekonomilerine ilişkin kaygıların henüz giderilememiş olması gerekse özellikle gelişmekte olan ülkelerde emtia fiyatlarındaki artışın ortaya çıkardığı enflasyon ve son gelişmeler değerli metallere ilgiyi artırıyor. Zira değerli metaller güvenin azaldığı bu durumlarda alternatif yatırım ve korunma amacıyla talep görüyor.”

MİLLİYET