Nobel Barış Ödülü Obama'ya

Nobel Barış Ödülü, ABD'nin ilk siyahi başkanı Barack Obama'ya gitti

Nobel Barış Ödülü Obama'ya

Dünyanın prestiji en yüksek ödülü olarak kabul edilen Nobel ödüllerinden 2009 yılı barış ödülünün sahibi, ABD’nin ilk Afrika kökenli Başkanı Barack Obama oldu. 

Norveç Nobel Komitesi’nden yapılan açıklamada, Obama’nın, "uluslararası diplomasiyi ve halklar arasındaki işbirliğini güçlendirme konusundaki olağanüstü çabalarından ötürü barış ödülünü" kazandığı ifadesi kullanıldı. 

Açıklamada, "Obama’nın çok az insanın yapabileceği ölçüde dünyanın dikkatini çektiği ve halkına daha iyi bir gelecek umudu verdiği, diplomasisinin, dünyayı yöneteceklerin, bunu, insanlığın ortak değer ve tutumları temelinde yapmak zorunda olduğu anlayışı üzerine kurulu olduğu" kaydedildi. 

SİLAHSIZ BİR DÜNYA
Komitenin açıklamasında, Obama’nın nükleer silahsız bir dünya için çalışması ve vizyonuna özel önem verildiği belirtildi ve "Obama, başkan olarak uluslararası siyasette yeni bir hava yarattı. Çok taraflı diplomasi, BM ve diğer uluslararası kuruluşların oynayabileceği role vurguyla, merkezi konumunu yeniden kazandı" denildi. Ülkesinde yaklaşık 9 ay önce göreve gelen ABD Başkanı Barack Obama, bu süre içinde silahsızlanma çağrısında bulunmuş ve Orta Doğu barış sürecini yeniden canlandırmak için çalışmıştı. 

Barack Obama, geçen ay nükleer silahlara sahip ülkelerin, silahlarını azaltmaları çağrısında bulunan ve taslağı ABD tarafından hazırlanan kararın oy birliğiyle kabul edildiği, BM Güvenlik Konseyi’nde yapılan tarihi toplantıya başkanlık etmişti.

205 ADAY VARDI

Bu yıl Nobel barış ödülü için 205 aday önerildiği, bugüne kadarki en yüksek rakamın 33’ünün kurumlar olduğu bildirildi. 1901’den beri verilen Nobel barış ödülü bugüne kadar 89 kez, toplam 119 kişiye verildi. 96 kişi ve 20 kuruma verilen ödülünü bugüne kadar en çok, Uluslararası Kızılhaç Komitesi (3 kez) ve Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (2 kez) aldı.

Nobel barış ödülü 60 kez tek kişi ya da kuruma, 28 kez iki kişi/kuruma, 1 kez ise 3 kişiye (Yaser Arafat, Şimon Peres, İzak Rabin) verildi. Ödül, 3’ten fazla sayıda kişiye verilmiyor.

DÜNYA SAVAŞLARI SÜRESİNCE ÖDÜL YOKTU

1923, 1924, 1928, 1932, 1948, 1955-1956, 1966-1967 ve 1972 yıllarında ödüle layık kişi ya da kurum bulunamadığı için Nobel barış ödülü verilmedi. Birinci ve İkinci Dünya Savaşları süresince de Nobel barış ödülü sahibini bulamadı.

12 KADIN NOBEL BARIŞ ÖDÜLÜ SAHİBİ

Nobel Barış Ödülü kazanan 96 kişiden 12’si kadın. 1901’de verilmeye başlayan barış ödülünün ilk sahibi de bir kadındı: Bertha von Suttner. 

Nobel barış ödülü sahibi kadınların listesi şöyle:

1905 - Bertha von Suttner

1931 - Jane Addams

1946 - Emily Greene Balch

1976 - Betty Williams

1976 - Mairead Corrigan

1979 - Rahibe Teresa

1982 - Alva Myrdal

1991 - Aung San Suu Kyi

1992 - Rigoberta Menchu Tum

1997 - Jody Williams

2003 - Şirin Ebadi

2004 - Wangari Maathai

NOBEL BARIŞ ÖDÜLÜNE RET

Bugüne kadar Nobel Barış Ödülünü kabul etmeyen bir kişi oldu: Vietnamlı politikacı Le Duc Tho. 1973 yılında Vietnam barışına yaptıkları katkıdan dolayı ABD Dışişleri Bakanı Henry Kissinger ile birlikte ödül aldığı açıklanan politikacı ödülü reddetti.

Öldükten sonra ödül alan iki kişiden biri, 1961 yılında eski BM Genel Sekreteri Dag Hammarskjöld oldu. 1974 yılında Nobel Komitesi, ödülün, ödül aldığı açıklandıktan sonra hayatını kaybedenler hariç, ölümden sonra verilmeyeceği kuralını getirdi.

1980’DEN SONRA BARIŞ ÖDÜLÜ ALANLAR

 

Nobel barış ödülünü 1980’den bu yana kazananların listesi ise şöyle:

2009: ABD Başkanı Barack Obama

2008: Martti Ahtisaari

2007: Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli, Al Gore

2006: Muhammed Yunus, Grameen Bank

2005: Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu, Muhammed El Baradei

2004: Wangari Maathai

2003: Şirin Ebadi

2002: Eski ABD Başkanı Jimmy Carter

2001: Birleşmiş Milletler, Kofi Annan

2000: Kim Dae-jung

1999: Sınır Tanımayan Doktorlar Örgütü

1998: John Hume, David Trimble

1997: Uluslararası Karamayınlarını Yasaklama Kampanyası, Jody Williams

1996: Carlos Filipe Ximenes Belo, Jose Ramos-Horta

1995: Joseph Rotblat, Pugwash Bilim ve Dünya İlişkileri Konferansı

1994: Yaser Arafat, Şimon Peres, İzak Rabin

1993: Nelson Mandela, F.W. de Klerk

1992: Rigoberta Menchu Tum

1991: Aung San Suu Kyi

1990: Mihail Gorbaçov

1989: 14. Dalai Lama

1988: Birleşmiş Milletler barış güçleri

1987: Oscar Arias Sanchez

1986: Elie Wiesel

1985: Uluslararası Nükleer Savaşı Önleme Hekimleri Örgütü

1984: Desmond Tutu

1983: Lech Walesa

1982: Alva Myrdal, Alfonso Garcia Robles

1981: Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği

1980: Adolfo Perez Esquivel

AA

5