Merak duygusu başarılı insanların silahı...
31 Ekim 2010

Merak, kimilerine göre şahane bir özellikken kimilerine göre de yüz kızartıcı bir kişilik özelliği. Bilimsel alanda çalışan biriyseniz sorun yok, duyduğunuz merak toplumda yüce bir özellik olarak kabul görecektir. Ama siz başkalarının hayatını merak eden, sorgulayan, hatta bakışlarıyla araştıran biriyseniz felaket, çünkü herkes aşağılayarak sizin bu özelliğinizden dem vuracaktır. Uzmanlar ne düşünüyor derseniz hemen söyleyeyim... araştırmalar bu duygunun başarıya giden yolda vazgeçilmez olduğunu ortaya koyuyor!

Esasen merak çocukça bir özellikten başka bir şey değil. Çocuğu olan veya gözleyen herkesin bildiği gibi dili çözülen çocuğun tek bir görevi vardır; soru sormak. Ne, neden, nasıl? Üstelik bu soruların arkası tatmin edici bir cevap alana kadar da kesilmez. İşte araştırmalar merakın büyükler için de çok faydalı bir kişilik özelliği olduğunu gösteriyor. Daha çok dışa dönük kişilikleri tanımlamada kullanılan bir özellik.

Meraklı kişiler sürekli yeni tecrübelere açıklar ve bu tecrübelerden sadece zevk almakla kalmayıp kendilerini zorlayacak ve büyümelerine neden olacak fırsatları kolluyorlar. Bu ister yeni bir dostluk ister yeni bir ilgi alanı olsun fark etmiyor.

Aslında hepimiz sınırsız miktarda merakla doğuyoruz ama zaman içinde bu merak duygusu yok oluyor. Çünkü zaman içinde anksiyete ile merak arasında bir savaş doğuyor. Merak etme içgüdümüz çevremize uyma, etraftan beklenileni yapma öğretisine, daha da ötesi “Etraf ne der?” kaygısına yenilmeye başlıyor. İşte ‘etraf ne der’ kaygısı o küçük insanın beyninin en önemli yaratıcı parçasını geri dönüşsüz şekilde körletmeye başlıyor. Büyüyen çocuk soru sormayı kesiyor. Nasıl kesmesin? Kısa sürede, o safça soruları sormaya devam ederse aptal damgasını yiyeceğini öğreniyor. Ve yetişkin çağa vardığında da merakın yerinde yeller esiyor.

Profesör Todd Kashdan, “İnsanlar kurallara uygun yaşama konusunda eğitilirken, kendi iç güdülerine kulak vermeyi de kesiyor. Zaman içinde bilinmeyene karşı bir korku ve endişe gelişiyor, ilgimizi çeken, merakımızı uyandıran şeylere odaklanmaktansa, öğrendiğimiz korkularla yaşamayı seçiyoruz” diyor. Tabii daha sınırlı başarı ve yetenekte biri olmayı da peşinen kabullenmiş olarak. Çünkü araştırmalar başarılı kişilerin büyük ölçüde merak duygusunu ayakta tutmayı başarabilmiş kişiler olduğunu gösteriyor...

Her cümle için uygun cevabı işaretleyin:

1. Karşılaştığım yeni durumlarda elimden geldiğince yeni bilgi edinmeye çalışırım.
a. Çok az veya hiç (1)
b. Biraz (2)
c. Orta karar (3)
d. Oldukça (4)
e. Aşırı derecede (5)

2. Günlük yaşamın belirsizliğini seven bir insanım.

a. Çok az veya hiç (1)
b. Biraz (2)
c. Orta karar (3)
d. Oldukça (4)
e. Aşırı derecede (5)

3. En mutlu olduğum anlar, zor bir şeyler yapmaya, başarmaya çalıştığım anlardır.

a. Çok az veya hiç (1)
b. Biraz (2)
c. Orta karar (3)
d. Oldukça (4)
e. Aşırı derecede (5)

4. Gittiğim her yerde yeni tecrübeler ararım.
a. Çok az veya hiç (1)
b. Biraz (2)
c. Orta karar (3)
d. Oldukça (4)
e. Aşırı derecede (5)

5. Zorlayıcı durumları gelişme ve büyüme için bir fırsat olarak görürüm.
a. Çok az ve ya hiç (1)
b. Biraz (2)
c. Orta karar (3)
d. Oldukça (4)
e. Aşırı derecede (5)

6. Biraz korkutucu ve endişe verici şeyler yapmayı severim.

a. Çok az veya hiç (1)
b. Biraz (2)
c. Orta karar (3)
d. Oldukça (4)
e. Aşırı derecede (5)

7. Sürekli olarak hayat görüşümü ve kendime karşı bakış açımı sorgulayacak tecrübeler isterim.
a. Çok az veya hiç (1)
b. Biraz (2)
c. Orta karar (3)
d. Oldukça (4)
e. Aşırı derecede (5)

8. Bilinmezi olan işleri severim.
a. Çok az veya hiç (1)
b. Biraz (2)
c. Orta karar (3)
d. Oldukça (4)
e. Aşırı derecede (5)

9. Sık sık kişisel gelişimimi tamamlamaya faydası olacak, büyümemi sağlayacak fırsatlar yaratıp yakalamaya çalışırım.
a. Çok az veya hiç (1)
b. Biraz (2)
c. Orta karar (3)
d. Oldukça (4)
e. Aşırı derecede (5)

10. Farklı insanları, olayları ve mekanları severim.

a. Çok az veya hiç (1)
b. Biraz (2)
c. Orta karar (3)
d. Oldukça (4)
e. Aşırı derecede (5)

SONUÇ:

1, 3, 5, 7 ve 9’uncu soruların yanındaki sayıları toplayın. Elde ettiğiniz rakam ne kadar büyükse, yeni şeyler tecrübe etmeye o kadar açıksınız demektir. Sonra aynı şeyi 2, 4, 6, 8, 10’uncu sorular için yapın. Burada elde edeceğiniz rakam da hayatın bilinmezlerine karşı ne kadar açık olduğunuzu gösterecek. Her iki rakamın ortalaması ise ne kadar meraklı biri olduğunuzu size söyleyecek...

Bu yazı 24.10.2010 tarihli Pazar Postası'ndan alınmıştır