Fırat'ı 3 bin kişi uğurladı

Yarım asırlık siyasetçi Abdülmelik Fırat'ı son yolculuğunda 3 bin kişi uğurladı

Fırat'ı 3 bin kişi uğurladı

Şeyh Said'in torunu, 4 çocuk babası, 76 yaşındaki Abdülmelik Fırat, vasiyeti üzerine sürgün dönüşü yerleştikleri Erzurum'un Hınıs İlçesi'ne 2 kilometre uzaklıktaki Bozdağlar'daki mezarlıkta toprağa verildi. Yarım asırlık siyasi yaşamının ardından ilçede düzenlenen törenle son yolculuğuna uğurlanan Fırat'ın cenazesine yaklaşık 3 bin kişi katıldı.

İLİK KANSERİYDİ

Yakalandığı ilik kanserine karşı uzun mücadele ardırdan, tedavi gördüğü Ankara Güven Hastanesi'nde salı günü yaşamını yitiren Abdülmelik Fırat’ın cenazesi yakınları tarafından dün hastaneden alınarak karayolu ile doğum yeri olan Erzurum'un Hınıs İlçesi'ne getirildi. Fırat'ın cenazesi dün geceden itibaren namazın kılınacağı ilçedeki Kolhisar Mahallesi'ndeki camide bekletildi. Türkiye'nin dört bir tarafından cenaze namazına katılmak için İlçeye gelenler, cami yanına kurulan 4 taziye çadırında Fırat’ın yakınlarına ‘başsağlığı' dileklerinde bulundu. Taziye çadırlarına gelenlere çay, meyve suyu ve su ikram edildi. Taziye çadırındakilere yakalarında Abdülmelik Fırat fotoğrafları bulunan görevliler hizmet etti. Çadırlara sığmayanlar etrafa serilen halıların üzerine oturdu.

KÜRTÇE NAMAZ TARİFİ

Abdülmelik Fırat'ın Kolhisar Camii'nde kılınan öğle namazı ardından cenaze namazını Diyarbakır'dan gelen ve arkabaları olan Nakşibendi Tarikatı'nın önde gelen ismi Mehmet Sait Fırat kıldırdı. Namaz öncesi cenaze namazının nasıl kılınacağını bir imam Kürtçe anlattıı. Kılınan namaz ardından Fırat'ın tabutu bir kamyonetin arkasına konularak mezarlığa götürüldü. Sivil polis ve jandarmanın geniş önlemleri altında Fırat'ın cenazesi, vasiyeti üzerine sürgün sonrası gelip yerleştikleri ilçe merkezine 2 kilometre uzaklıktaki Bozdağlar'ındaki babası, eşi ve yakınlarının bulunduğu mezarlıkta toprağa verildi.

Fırat'ın çocukları olan Abdulkadir, Mehmet, Abidin ve kızı Süreyya Fırat, gazetecilere açıklama yapmak istemedi.

BARZANİ'DEN TAZİYE MESAJI

Kuzey Irak'taki Bölgesel Kürt Yönetimi Başkanı ve Irak Kürdistan Demokrat Partisi lideri Mesut Barzani, Fırat için açıklama yaptı. Barzani, “Büyük Kürt siyasetçi ve HAK-PAR Onursal Başkanı eski milletvekili Abdülmelik Fırat/ın vefat haberini almaktan çok üzgünüm. Merhuma Allah'tan rahmet bütün ailesine, yakınlarına ve HAK-PAR üyeleri ile tadraftarlarına başsağlığı dilerim” dedi.

CENAZEYE KİMLER KATILDI:

Cenazeye Irak Kürdistan Demokratik Parti temsilcisi Ömer Mirani, kapatılan HADEP'in eski Genel Başkanı Murat Bozdağ, Hak ve Özgürlükler Partisi (HAK-PAR) Genel Başkanı Bayram Bozyel, AK Parti Erzurum Milletvekili Sadettin Aydın, Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanı AK Parti'li Ahmet Küçükler, Fırat’ın çocukları Abdulkadir, Mehmet, Abidin, kızı Süreyye Fırat, amcası, Şeyh Sait'in yaşayan tek oğlu Ahmet Fırat ve yaklaşık 3 bin kişi katıldı.

ABDÜLMELİK FIRAT KİMDİR ?

Şeyh Said'in torunu olan Abdülmelik Fırat, dedesinin başlattığı isyan ardından henüz 2 yaşında ilk sürgününü yaşamıştı. Hayatı boyunca sürgün ve hapis cezaları ile karşılaşan Abdülmelik Fırat, Demokrat Parti (DP) ve Doğru Yol Partisi'nden (DYP) de milletvekilliği yaptı. 2001 yılında HAK-PAR'ı kurdu, 3 yıl önce sağlık sorunları nedeniyle siyaseti bıraktı. Yarım asırlık siyaset hayatına nokta koyarken, “Bana yıllarca ‘Hem gerici, hem bölücü' dediler. Ben ne gericiyim ne de bölücü. Halkların kardeşçe yaşamasını istedim. Nerede bir kelime konuşsam dava açtılar. Artık yoruldum. Devlet beni anlamadı ama yine de küs değilim” dedi.

Abdülmelik Fırat ilk hapis cezasını Hınıs'ta, ilk sürgün cezası için Kırklareli'ye gönderildi. Köklü bir aileden gelmesi, henüz genç yaşta siyasetle tanışmasına neden oldu. Adnan Menderes, Fırat ailesinden 1957 seçimleri öncesi milletvekili adayı istedi. Ailenin okumuş ferdi konumundaki 23 yaşındaki Abdülmelik Fırat, aşiret kararıyla aday gösterildi. Ancak yaşı seçilmeye yetmedi.

Mahkeme kararıyla 7 yaş birden büyütüldü ve milletvekili seçilerek Ankara’nın yolunu tuttu. TBMM'ye gidişine ilişkin, “Menderes'in amacı, bizim aileden birinin Parlamento'ya girmesi ve kopma aşamasına giren Kürt-Türk diyaloğunu yeniden kurmaktı” dedi. 2.5 yıl sonra 27 Mayıs darbesi oldu. Menderes'i idam eden darbe yönetimi, Abdülmelik Fırat'ı da Yassıada'da yargılanarak tutukladı. 12 Mart 1971 Muhtırası ve 12 Eylül 1980 ihtilalinde de ailesiyle birlikte gözaltına alındı. 19 yıl ‘siyasi yasaklı’ olarak yaşadı. 1991 yılında DYP'den milletvekili seçildi; ancak 2 yıl sonra “Milletin oyunu alıp bir şey yapmayan hükümette duramam” diyerek iktidardaki partisinden ayrıldı. 1996 yılında bir PKK itirafçısı “Bize yardım ediyordu” deyince, bu kez Bayrampaşa Cezaevi'ne konuldu. 2001 yılında HAK-PAR'ı kurdu. 5 yıllık genel başkanlığı döneminde hakkında 200'den fazla dava açıldı. 2006'da siyaseti bıraktı, hayatı boyunca hasret kaldığı memleketi Hınıs’a yerleşti.

Son 3 yılını kendi topraklarında ama ciddi sağlık sorunlarıyla geçirdi. Hayatı boyunca muhalif kimliğiyle tanınan Abdülmelik Fırat, Kürt politikaları nedeniyle devlete büyük eleştiriler getiriyor ama terör örgütü PKK'yı da net dille reddetti. AK Parti Hükümeti'nin son yıllarda Kürt sorununun çözümüne yönelik çabalarına ise destek verdi. Dilbilimci olan Fırat, Kürtçe ve Türkçe'nin yanı sıra Arapça, Farsça, İngilizce ve Fransızca da biliyordu. Fırat evli 1'i kız 4 çocuk babasıydı.

Tevfik AKAN/HINIS (Erzurum), (DHA)

3