Yandex.Metrica
Danıştay anaparadan vergi kesilemeyeceğine karar verdi
12 Nisan 2011

Soru: Bireysel emeklilik sisteminden çıkıldığında, işleyen faiziyle birlikte anaparadan da vergi kesintisi yapılıyor. Anaparadan vergi kesintisi çok saçma değil mi? Anaparadan yapılan kesinti için itiraz ve dava açma hakkımız var mı? Nasıl bir dilekçe yazmamız ve nereye başvurmanız lazım? Bu konuda bilgi verirseniz sevinirim. M.SEVİM Cevap: Gelir Vergisi Kanunu’na (GVK) göre; tüzel kişiliğe sahip, emekli sandıkları, yardım sandıkları ile emeklilik ve sigorta şirketlerince yapılan ödemeler ‘menkul sermaye iradı’ sayılıyor (GVK. Md/75/2-15). Menkul sermaye iradı sayılan bu ödemeler üstünden Sistemde kalma süresine göre yüzde 5 ile yüzde 15 arasında değişen oranda Gelir Vergisi kesintisi yapılıyor (GVK Md. 94/15). Buraya kadar yapılan işlem için ‘Ne var bunda?’ denebilir. Sıkıntı, bireysel emeklilik sisteminde, hayat sigortasında 10 yılını doldurmadan sistemden çıkanlara yapılan ödemeden Gelir Vergisi kesintisi (yüzde 15 oranında) yapılırken, anaparada dahil ödemenin tamamı üstünden kesinti yapılmasında.

[[HAFTAYA]]

Öyle ki birkaç yıl sistemde kaldıktan sonra sistemden ayrılanlar, bırakın nema almayı anaparasını bile alamıyor. Yani elinde birkaç yıl önce yatırdığı para dahi geçmiyor. Bunun en önemli nedeni anaparadan da vergi kesilmesi ve sözleşme gereği emeklilik şirketinin bir miktar kesinti yapmasıdır. Ancak, yargıda olan bu haksız vergi kesintine Danıştay olmaz böyle şey dedi. Nihai yargı merci olan Danıştay; konuyla ilgili olarak, ‘Sigorta şirketince yapılan ödemelerin tamamından değil, bu ödemelerin anapara dışında kalan kısmı üzerinden vergi kesintisi yapılması gerektiği’ yönünde karar verdi (Danıştay 4. D. E.2009/2009, K.2011/269 no’lu kararı. Kararın tam metnini www.yaklasim.com’da görebilir ve indirebilirsiniz). Anapara ödemesinden yapılan vergi kesintisinin iadesi için şu şekilde bir yol izleyebilirsiniz: - Kesintinin yatırıldığı vergi dairesinden (şirket merkezleri İstanbul’da olduğundan İstanbul’da ilgili vergi dairesinden) düzeltme yoluyla iadesini talep edebilirsiniz (düzeltme talep dilekçesi örneği için Bkz. www.yaklasim.com).

Torba Yasa borçlanma hakkı getirmedi

Soru: 20 Ocak 1966 doğumluyum. Mart 1989’da ilk sigorta girişim yapıldı. Toplam prim gün sayım 1331. Ne zaman emekli olabilirim? Torba Yasa’dan faydalanarak toplu para ödeyip emekli olabilir miyim? Nermin YALÇIN Cevap: Torba Yasa borçlanma hakkı getirmedi. Maalesef eksik günlerinizi borçlanarak tamamlamanız mümkün değil. Emekli olmak için 20 yıl sigortalılık süresi, 5300 gün prim ödeme ve 45 yaş şartlarına tabisiniz. 3969 gün daha prim ödeyerek, 1331 gün olan prim ödemenizi 5300 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz (ara vermeden prim öderseniz 2022 Nisan sonunda). Ayrıca, 2269 gün daha prim ödeyerek, 1331 gün olan prim ödemenizi 3600 güne tamamlamanız şartıyla, 58 yaşınızı dolduracağınız 20 Ocak 2024 tarihinde yaş haddinden emekli olmanız da mümkün.

Malulen emekli olmak için 1800 gün prim ve yüzde 60 rapor lazım

Soru: 8 Ocak 1954 doğumlu biri, 1989 Bağ-Kur girişi var. Malulen ne zaman emekli olur? Şükrü ARSLANCAN Cevap: Malulen emekli olmak için 10 yıl sigortalılık süresi, 1800 gün prim ödeme ve en az yüzde 60 oranında işgücü kaybı raporu aranıyor. Sorunuzdaki kişinin 1800 gün prim ödemesi varsa ve en az yüzde 60 işgücü kaybı olduğuna dair rapor alabilirse malulen emekli olabilir.

Bağ-Kur’lu kadın doğum borçlanması yapamıyor

Soru: 15 Aralık 1966 doğumluyum. 2 Şubat 2006’da Bağ-Kur’a isteğe bağlı prim ödemeye başladım. Şu an hâlâ ödemekteyim. 1987 ve 1995’te iki doğum yaptım. Her ikisi de yaşıyor. Doğum borçlanması yapabilir miyim? Ne zaman emekli olabilirim? Ayten DAĞLI Cevap: Doğum borçlanmasını sigortalı çalışan kadınlar yapabiliyor. Bağ-Kur’lu kadın sigortalılar doğum borçlanması yapamıyor. Bağ-Kur’a prim ödediğinizden doğum borçlanması yapamazsınız. Sigortalı çalışmış olsanız bile, Sosyal Güvenlik Kurumu sigorta başlangıç tarihinden önceki doğumları borçlandırmadığından, doğum borçlanması yapamayacaktınız. Emekli olmak için, 9000 gün prim ödeme ve 58 yaş şartlarına tabisiniz. Toplam prim ödemenizi 9000 güne tamamlayacağınız 2 Şubat 2031 tarihinde emekli olabilirsiniz. Ayrıca ara vermeden 2 Şubat 2021’e kadar prim ödeyerek toplam prim ödemenizi 15 tam yıla tamamlamanız şartıyla, 60 yaşınızı dolduracağınız 15 Aralık 2026 tarihinde yaş haddinden emekli olabilirsiniz.

Vergi dairesinden mükellefiyet kaydını gösteren belge almak zor değil

Soru: 1988 tarihinde Avcılar Vergi Dairesi’nde mükelleftim. Bağ-Kur için vergi mükellefi olduğuma dair belge lazım. Dava açarak mahkeme kararı ile geriye dönük Bağ-Kur kaydı yaptıracağım. Mesut SAĞLAMÇALI Cevap: Vergi dairesine yazılı olarak başvurarak, vergi mükellefi olduğunuz dönemi gösteren bir belge verilmesini talep ettiğinizde, vergi dairesi hangi tarihler arasında vergi mükellefi olduğunuzu gösteren belge verir. Bu belgeyi almak zor değil. Ayrıca, dava açtığınızda mahkeme de vergi dairesinden, mükellef olduğunuz tarihleri isteyebilir.

Anneniz emekli olduğundan dedenizden yetim aylığı alamaz

Soru: Annem işçi, yani SSK emeklisi. Emekli aylığı alıyor. Rahmetli olan babamın da maaşını alıyor (babam da SSK emeklisi). Bir de kendi babasının maaşı var. Yani dedemin. SSK emeklisi olan dedemin maaşını da alabilir mi? Yani 3 maaş alma ihtimali var mı? Varsa nereye hangi kağıtlarla başvurmak gerekir? YASİN Cevap: SSK, kendi çalışmalarından dolayı sosyal güvenlik kurumlarından gelir ve aylık alan kız çocuklarına ana ve babalarından dolayı yetim aylığı bağlamaz. Anneniz, kendi çalışmasından dolayı SSK’dan emekli aylığı aldığından, SSK’lı olan babasından (dedenizden) dolayı SSK’dan yetim aylığı alamaz.