Yeni Yazısı > Çatışma büyük olacak! - 12.06.2014

Çatışma büyük olacak!
12 Haziran 2014

Konumuz: Şeriatçı örgüt Irak Şam İslam Devleti’nin (IŞİD) Musul’u işgaliyle ilgili en çok merak edilen 20 soru ve analizli yanıtları. Kesin olan şu: Amerika, 11 yıl önce yeniden kurduğu petrol zengini Irak’ı şeriatçı ve cihatçı bir örgüte bırakmaz. Irak’ın kuzeyinde Amerika’nın yönlendireceği büyük bir çatışma kaçınılmaz. Mesele Türkiye’nin bu çatışmanın ne kadar içinde olacağı

IŞİD belası nasıl başladı?

El Kaide, 2006’da Irak’ta Amerika’ya karşı yeni cephe açmak için Irak İslam Devleti’ni (IRİD) kurdu. Örgüt 2011’de Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) adını aldı.

Suriye savaşına nasıl girdiler?

Aslında El Kaide, Suriye için Nusra Cephesi’ni kurmuştu. Örgüt, 2011’de bir anda Suriye’ye geçince herkes şaşırdı. Adına ‘Şam’ kelimesini de o sırada ekledi. Buradaki ‘Şam’ kelimesi Suriye, Ürdün, Filistin ve İsrail’i içine alan ‘Levant’ bölgesini anlatıyor.

El Kaide ile araları nasıl?

IŞİD’i ‘orta Irak şubesi’ sayan El Kaide, Suriye’deki faaliyetlerden rahatsızlığını iletti. Tüm operasyonu Nusra Cephesi’ne devretmesini istedi. İhtiraslarını Akdeniz kıyısına taşımaya hevesli IŞİD lideri Bağdadi reddetti. El Kaide köprüleri attı. Ama aslında atmadı! El Kaide IŞİD’le arayı düzelti. Hatta birlikte Kürdistan El Kaide’si kurdular.

Irak neden çaresiz kaldı?

IŞİD, kuzeydeki kentlerde zaten faaldi. Militanlar hem dışarıdan geldi hem de kentlerin içinde bir anda ortaya çıktılar. Irak askerlerinin bir bölümü kaçtı. Bir bölümü teçhizatları ve cephaneleri ile birilikte IŞİD saflarına geçti. Meğer onlar zaten IŞİD militanıymış. Bu arada Amerika’nın Irak ordusunu dizayn için harcadığı 14 milyar dolar da çöpe gitti.

Esad’la bağlantıları var mı?

Amerika’nın kan davalısı Esad, Irak’ta tüm savaşçı örgütlere silah ve para sağlamıştı. IŞİD de dâhil. Sözün burasında okurun, “O terör ateşi şimdi Esad’ı yakar işte” dediği buradan duyuluyor gibi ama kazın ayağı tam öyle değil. IŞİD savaşın başında Esad’la çarpıştı. Sonra tuhaf bir şey oldu. Esad askerinin pek direnmeden terk ettiği tüm bölgelere IŞİD yerleşti. Bir yıldır IŞİD Esad’la değil, muhaliflerle çatışıyor. Bu yüzden IŞİD için ‘Muhaberat’ın gizli operasyonu” da deniyor. Ama eninde sonunda Esad bir Nusayri ve IŞİD’in yok edilecekler listesinde. Görünen o ki çaresiz Esad kumar oynadı ve IŞİD’in yolunu açarak diğer muhalifleri bitme noktasına getirdi. Ama eninde sonunda onlar düşman.

IŞİD’i kim destekliyor?

Irak Meclis Başkanı ‘büyük bir ülke destekliyor’ demişti. Rejim ihraç etmeye çalışmakla suçlanan Suudi Arabistan ve Ortadoğu’da kimse kendine ilişmesin diye her karışıklığı körüklemekle suçlanan İsrail ve tabii ki her komplo teorisinin bir şekilde bağlandığı Amerika.

Türkiye neden suçlanıyor?

Türkiye, “Kim alırsa alsın ama yeter ki Esad düşmanı olsun” mantığıyla Suriye’ye gönderdiği yardım nedeniyle uluslararası toplumda zan atında. Dışişleri Bakanlığı’nda seçim öncesi yapılan toplantıya ilişkin yasadışı ses kaydının içeriği de bunu besledi. Bir de şu var: Türkiye’nin 3 yıldır mezhepsel dayanışma adına Başakşehir’de sakladığı kaçak Irak Başbakan Yardımcısı Haşimi ne dese beğenirsiniz: “Musul’un düşüşünü kutlarım.” Ne yani koynumuzda yılan mı besledik? Yoksa Türkiye de Haşimi gibi mi düşünüyor?

Türkiye için komplo teorisi ne?

“IŞİD’in son harekâtı, Türk diplomasisinin yüreğinde hâlâ yara olarak duran Musul ve Kerkük meselesi için de bir kaldıraç olarak kullanılabilir” diyenler var. Diyor ki bu teori: Türkiye IŞİD diye girer, girip Kerkük ve Musul’u işgal eder. Öcalan’ın 2013 Nevruz mesajında sözünü ettiği ‘İslam Bayrağı altında, Milli Misak sınırları içinde birlikte olmak’ mesajı da bunu anlatıyordu. Mesaj devlet kontrolünde İmralı’da yazılıp alanlarda okunmuştu. Al sana büyük Ortadoğu federasyonunun temelleri.

Türkiye Irak’a girer mi?

Amerika izin verirse girer.

Amerika ne düşünüyor?

Associated Press ajansı, Washington’ın Irak Başbakanı Maliki’nin politikalarının ülkeyi böldüğü yönünde teşhis koyduğunu yazdı. İşte, sorun ne anlamışlar. Keşke 11 yıl önce ülkeyi mezheplere ve etnik kimliklere göre dizayn etmeden, laikliği yok saymadan önce düşünselerdi bunu.

Amerika ne yapabilir?

Amerika Ortadoğu politikalarını Libya’da kendi desteklediği şeriatçı militanlar elçisini öldürünce topyekun değiştirmişti. Esad da devrilmekten aslında o olay sayesinde kurtuldu. Amerika dincileri kullanmanın sakıncalarını anlamış durumda. Irak’ın çöküşüne seyirci kalamaz. Mutlaka bir şey yapacak! Bu komployu Amerika kurduysa bile bir şeyler yapmaya zemin hazırlamak için kurmuştur. Mutlaka öyle ya da böyle bir şiddet gösterisi olacak.

Petrol güvende mi?

IŞİD petrol bölgelerine saldırmadı. Buraları Amerika’nın özel ordusu sayılan Blackwater şirketine bağlı komandolar koruyor. Ama Amerikan üslerinden birkaç füze sallanmaması da tuhaf.

İran ne der?

Amerika İran’la ilişkileri düzeltti. Son olayda Şiiler mağur durumda. Irak’la devasa sınırı olan Şii İran, IŞİD’e karşı yapılacak her şeye maddi manevi her desteği verir. Bu da operasyonu çok rahatlatır.

Kürt bölgesi ne olur?

Kürdistan Bölgesel Yönetimi askeri olarak IŞİD’in hücum dalgasını çok rahat kaldırır. Bu arada herkes umsun ki Barzani de Kerkük ve Musul hayali kurmaya başlamasın. Yoksa çıkacak cayırtı herkesi yakar.

Dünya için sonuçları ne olur?

Artık mezheplerine, milliyetine göre çok ayrı ayrı hukukların işlediği ülke modelinin modası geçer. Ama Irak için çok geç. IŞİD kan döktü. Bölgede Amerikan müdahalesi sonrası büyük patırtı kopacak. Yine kan akacak. Komşular birbirini vuracak. Irak’tan Şii, Sünni ve Kürt olmak üzere 3 devlet çıkabilir.

Müdahale nasıl olur?

2003’te Bush, daha Meclis’ten onay beklemeden Irak’a kuzeyden girmek için çok istekliydi. Askeri uzman olmaya gerek yok. Demek ki Türkiye kritik önemde. Kaldı ki şimdi sorun Irak’ın kuzeyinde. Bir düzenli ordu harekatı yapılırsa Türkiye seçeneğinden başka çıkar yok.

Halk nasıl etkilenir?

Amerika’dan izinsiz bir harekatta ekonomimiz çöker. İzinli girerse idare ederiz. Ama maalesef sivil alanda bomba patlama riski var. Savaşa girmesek bile sınır güvenliği için asker eller tetikte bekler. Hadi Mehmet! Her koşulda yine nöbete!

IŞiD Sünni midir?

Suudi Arabistan’daki ana din anlayışı Vahabiliğe yakınlar. Bu anlamda örgüte tam da Sünni yakıştırması yapılamıyor. Kesin olan bir şey var ki, akıl almaz düzeyde Şii, Alevi ve Hıristiyan düşmanlığı var. Alevi, Şii öldürmekle açıkça övünüyorlar.

Savaş tarzları nedir?

Acımasızlık. Kendi Kuran yorumları dışında hiçbir yaklaşıma itibar etmiyorlar. Kültürel, tarihi değere saygıları yok. Diğer gerilla örgütlerinin aksine vurup kaçmıyorlar. Bir kente yerleşip yönetiyorlar.