Bayramda tadınız kaçmasın

Bayramda tadınız kaçmasın

Dr. Ender SARAÇ-POSTAendersarac@posta.com.tr

Nihayet bayrama ulaştık. Aramızda pek çok kişi oruç tuttu. Bir kısım da oruç tutamasa bile iftar yemeklerine katıldı ve bazılarımız kilo aldı. Bugün sizlere bahsedeceğim konu ‘Ramazan’dan çıkış ve bayramda kilo almadan nasıl beslenebiliriz.

Tabii beslenme derken lezzetli ve sağlıklı olmasını unuttuğumu zannetmeyin. Aslında pek çok kişinin yaptığı hata bir ay oruç tuttuktan sonra bayramda kaba tabiriyle zincirden boşalmış gibi yemek yemek. Hem mevsim değişikliği hem Ramazan’dan çıkış hem de birden ağır beslenmeye geçme gibi pek çok değişikliği beden aynı anda kaldıramaz ve ciddi sıkıntılar oluşabilir. En iyisi, değişikliği yavaş yavaş yapmak ve bir ay boyunca gündüz saatlerinde dinlenmeye alışmış sindirim sistemini, yavaş yavaş uyararak çalışmaya alıştırmak olmalıdır.

Eğer birinci günden itibaren, birden sürekli ve ağır yiyerek sindirim sistemine yüklenirseniz neler olabilir? Kısa sürede reflü, mide yanması, aşırı gaz ve şişkinlik, çarpıntı, halsizlik, gündüz uyku basması veya tersine gece uykunun kaçması, yüksek tansiyon, karın krampları gibi pek çok sorun olabilir. Herkese ağız tadıyla geçecek bir bayram diliyorum ama fazla şeker ve tatlı yiyerek bayramın tadını kaçırmayın!

TATLI YEMENİN PÜF NOKTALARI

Bayramda tatlı yemeyecek miyiz? Tabii ki evet. Ama hem yağlı etleri hem kızartmaları hem de hamur işlerini tatlı ile aynı sofrada kesinlikle yememeliyiz.

1) En önemli madde öncelikli olarak bol bol ılık veya sıcağa yakın su içmenizdir. En iyi, ucuz ve doğal detoks yolu bol temiz su içmektir. Ayrıca doğal maden suyu içmeniz de önemlidir. Maden suyu hem su gereksiniminizi karşılar hem de iyon ve mineral dengenizi sağlamaya yardımcı olur. Fazla tatlı yendiğinde yükselen kan şekerine bağlı olarak idrar atılımı da artar. Bu ise, sadece sıvı kaybına değil, beraberinde potasyum, sodyum, klor başta olmak üzere çeşitli minerallerin atılmını da beraberinde getirir.

Vücutta kas yorgunluğu, halsizlik, kramplar, düşük tansiyon gibi pek çok yakınmalar baş gösterebilir. İşte maden suyu bu iyon ve mineralleri de geri kazandırarak fazla tatlı yemenin oluşturduğu olumsuzlukların dengelenmesine yardımcı olur. Maden suyunun asidik değil, alkali yani bazik bir kimyasal yapıya sahip olduğunu da vurgulamalıyım. Bazı kişiler asitli içeceklerle maden suyunu birbirine karıştırıyor, aynı grup içecek zannediyor. Oysa maden suyu tersine vücudun asit-baz dengesinin daha alkali yöne dengelenmesine yardımcı olur.

2) Tatlıları tok karnına değil, yemekten bir müddet tercihan 2-3 saat sonra ve ara öğünde yiyin.

3) Tatlıları yavaş yavaş küçük lokmalar halinde ve uzunca çiğneyerek yiyin.

4) Bir seferde birkaç porsiyon yemek yerine, bölerek, farklı zamanlarda daha küçük porsiyonlar halinde yiyin.

5) Tatlıdan sonra bir fincan karanfilli sıcak su veya açık çay, yasemin çayı, yeşil çay, kuşburnu çayı, tarçın çayı gibi bir bitki çayı için. Eğer şekeriniz yükseliyorsa veya şekeriniz sınırdaysa doktorunuza danışarak organik chromium, zinc (çinko), özel Ayurveda tabletleri, acıbadem, kekik suyu gibi çeşitli doğal kan şekeri ayarlayıcılarını kullanabilirsiniz. Krom hapları, bayramda kaçırdığınız tatlıların kan şekerini olumsuz etkilemesine engel olur. Eğer bayramda kontrolü kaçırmaktan ve tatlılara, ağır yemeklere hayır diyemeyeceğinizden korkuyorsanız o zaman krom hapını sabah kahvaltıyla beraber almanızda yarar var

6) Tarçın, benzer şekilde kan şekerinin dengelenmesine yardımcı olur. Aynı zamanda çok şeker veya unlu gıda alınımına bağlı olarak sindirim sisteminde mantar oluşma riskini de azaltır. Tarçını gün boyunca yediğiniz gıdalara özellikle de tatlıların üzerine bolca serpebilirsiniz. Günde 1 tatlı kaşığı kadar tarçın bu amaç için yeterli olur.

7) Tatlıyı ve şekeri sadece almak değil, aynı zamanda yakmak, yakabilmek de önemli. Siz belki o gün fazla kalori almış olabilirsiniz ama iyi bir sporla sorun oluşturmadan günü kapayabilirsiniz.

8) Buruk ve acı tattaki baharatları da yemeklerinize ekleyerek kan şekerini dengelemeye yardımcı olabilirsiniz. Size yukarıda bahsettiğim tarçın ve kekik dışında, zencefil, zerdeçal, biberiye, mahlep gibi baharatları da tüketmenizde yarar olabilir. Fazla gazı olanları içinse kimyon iyi bir yardımcıdır. Mahlep özellikle kan şekerinin dengelenmesine yardımcı olabilecek olan önemli bir baharattır.

Kurabiye ve keklere ekleyebilirsiniz. Bayramda hepimiz sanki kendimizi çok tatlı yemek mecburiyetindeymiş gibi hissediyoruz. Sanıyorum bu durum biraz da psikolojik. Ben bugün sizlere şişmanlatıcı ve kan şekerini fırlatıcı özelliği düşük olan bazı pratik, hafif tatlı tarifleri veriyorum.

Ara öğünde yemek ve günde 2 porsiyonu geçmemek koşuluyla neden tatlı yemeyesiniz ki? Sadece doza ve sıklığa dikkat edin. Yukarıdaki önerilerimi dikkate alırsanız bayramda ağız tadınız tatlı olur ve sağlığınız bozulmaz. İmkanı olanlar tatlı yaparken beyaz şeker yerine tamamen doğal tatlandırıcılar olan Agave veya Stevia’yı da kullanabilirler.

İncir tatlısı

Malzemeler:

* 1 şişe yağsız süt * 8-10 adet incir * 2 çorba kaşığı esmer şeker

Hazırlanışı: Süte şekeri koyup bir-iki taşım kaynatın. İnciri yıkayıp küçük küçük derin bir kaba doğrayın. Doğradığınız incirlere kaynar sütten azar azar döküp kaşık ve kepçenin tersiyle iyice ezin. (Sütle incirin iyice ezilip karışması yani bulamaç haline gelmesi gerekiyor) Bu sosu küçük kaselere veya ayaklı bardaklara koyup buzlukta dondurun. Soğuk servis yapın. (Arzu ederseniz üstünü ceviz, fıstık ile süsleyin.)

Fırında tarçınlı elma

Malzemeler:

* 4 ekşi sarı elma * 2 çorba kaşığı bal * 1 çorba kaşığı limon suyu * 3 çay kaşığı tarçın * 1 çay kaşığı Hindistan cevizi * 1 büyük bardak elma suyu

Hazırlanışı:

Fırını önceden 350-400 derecede ısıtın. Yıkanmış elmaları şeklini bozmadan içini oyup çekirdeklerini çıkarın. Fırın tepsisine elmaları yerleştirin. Küçük bir kaba ise limon suyu, tarçın, bal ve Hindistan cevizini koyun, elmaların ortasına eşit miktarlarda dağıtın. Yaklaşık 40-45 dakika fırında pişirin. Fakat elmaların yanmamasına dikkat edin. Bu tatlıda protein neredeyse yok denecek kadar azdır. Yağ da yoktur. Lif oranı ise fena değildir.

Yeşil çaylı kek

Malzemeler:

* 2 adet yumurta * 2 çay bardağı esmer şeker * 2 çay bardağı yeşil çay, arzu edenler siyah çay da kullanabilir. * 6 çay bardağı un *Yarım çay bardağı kakao * 1 çay bardağı sıvı yağ * 1 paket kabartma tozu * Limon kabuğu rendesi

Hazırlanışı:

Yumurta ile şekeri iyice çırpın. Sıvı yağı, çayı, esmer şekeri ilave edin. Una, kakaoyu, kabartma tozunu, limon kabuğu rendesini karıştırıp yumurta ekleyin. Hepsini tekrar iyice karıştırın. Kek kalıbını kağıtla kaplayın veya iyice yağlayıp unlayın. Karışımı kalıba döküp, güzelce yayıp önceden ısıtılmış fırında altını üstünü pembe renkte pişirin.

2