'Balyoz'da tahliye olacak mı?

Anayasa Mahkemesi'nin Balyoz kararından sonra hükümlüler için nasıl bir süreç işleyecek? Ceza avukatı Rezan Epözdemir posta.com.tr'nin sorularını yanıtladı

'Balyoz'da tahliye olacak mı?

Anayasa Mahkemesi Balyoz davasından hüküm giyen hükümlüleri başvurusu üzerine; Dijital verilerin delil kabiliyeti ve savunma hakkının kısıtlanması, sanık avukatlarının davanın sonucuna müessir olmasına rağmen, başta tanık dinlenmesi olmak üzere soruşturmanın genişletilmesine ilişkin taleplerinin reddedilmesi gibi gerekçelerle; İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi’nin 6. Maddesinde düzenlenen “ Adil Yargılanma Hakkı “ nın ihlal edildiğine dair ihlal kararı  verdi. Balyoz davası sanıklarının bireysel başvurusu üzerine verilen bu karar son derece önemli olup, bu kararla birlikte bu davada bir yeniden yargılama sürecinğin başlayacağı tartışmaya mahal vermeyecek kadar aşikardır.

 

 

Buna göre 6216 sayılı Anayasa Mahkemesi’nin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun’un 50. Maddesinin 2. Fıkrasında “  Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmayan hâllerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açılması yolu gösterilebilir. Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir” şeklinde bir düzenleme söz konusu olup, bu düzenleme uyarınca Anayasa Mahkemesi Balyoz davası ile ilgili olarak “ Adil Yargılanma Hakkı “ nın ihlaline dair kararını YENİDEN YARGILAMA YAPMAK ÜZERE İLGİLİ MAHKEMESİNE GÖNDERECEKTİR. YANİ, MAHKEME YENİDEN YARGILAMA KARARI VERMEK ZORUNDADIR, BU KARARIN VERİLMESİ YASAYA GÖRE EMREDİCİDİR. MAHKEMENİN BU KONUDA TAKDİR YETKİSİ SÖZ KONUSU DEĞİLDİR.

Burada tartışılacak olan husus, Yeniden Yargılama kararı verecek olan İstanbul Anadolu 4. Ağır Ceza Mahkemesi veya Özel Yetkili Mahkemelerinin kapanması nedeniyle bu dosyanın devredildiği mahkeme, Yeniden Yargılama Kararı verirken, Cezaların İnfazını da durdurup durdurmayacağı yani Balyoz Sanıklarını tahliye edip etmeyeceğidir. Kural olarak Yargılamanın Yenilenmesi kararı İnfazı durdurmaz, ertelemez veya  geri bırakmaz. Fakat Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 312. Maddesi uyarınca mahkeme telafisi güç zararların ortaya çıkacak olmasını da göz önünde bulundurarak İnfazın durdurulmasına veya geri bırakılmasına karar verebilir. İşte burada Mahkeme, yeniden yargılama süresinde sanıklar daha fazla mağdur olmasın ve telafisi güç zararlar ortaya çıkmasın diye, yeniden yargılama kararı ile birlikte Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 312. Maddesi uyarınca, İnfazı durdurmak suretiyle balyoz sanıklarını tahliye edebilir. Benzer dosyalarda ve durumlarda, genelde mahkemelerin uygulaması, yeniden yargılama kararları ile birlikte infazın da durdurulması ve sanıkların derhal tahliyesi yönündedir.

Kanaatimce, yeniden yargılama kararının verilmesi ile birlikte; sanıklar artık “ Hükümlü “ statüsünden çıkıp, “ Tutuklu “ statüsüne kavuşacağından ve Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 102. Maddesi uyarınca Ağır Ceza Mahkemesindeki suçlarda tutukluluk süresi toplamda  5 yılı geçemeyeceğinden, 5 yıldan fazla cezaevinde olan sanıkların tamamı, Şayet Mahkeme Büyük bir sürpriz yapıp, yukarıda  bahsettiğimiz C.M.K m. 312 uyarınca infazı tedbiren durdurmasa ve sanıkları tahliye etmese bile, C.M.K m. 102’de düzenlenen toplamda 5 yıllık azami tutukluluk süresi nedeniyle, yeniden yargılama süresince tahliye edilebilecek ve özgürlüğüne kavuşabilecektir.

Son tahlilde, bu kararla birlikte Balyoz davası ile ilgili Anayasa Mahkemesinin verdiği “ Adil Yargılan Hakkı “ nın ihlaline ilişkin sonuçların ortadan kaldırılmasını esas alan bir yeniden yargılama süreci söz konusu olacaktır. Şüphesiz ki, böylesi maddi gerçeğin ortaya çıkması, adaletin tecellisi ve kamu vicdanının rahatlaması adına son derece önemlidir. 

Av. Rezan Epözdemir