2004'teki ÖTV'nin sorumlusu oto bayileri
24 Aralık 2009

Soru: 2004’te motor silindir hacmi 1800 cc olan sıfır bir otomobil aldım. O tarihte ödemem gereken tüm verileri de ödedim. Nitekim bugüne kadar da benden herhangi bir vergi istenmedi. Fakat, Özel Tüketim Vergisi’ni (ÖTV) eksik ödediğimiz ve ekstra vergi ödememiz gerektiği söyleniyor. Aynı tarihlerde benimle birlikte otomobil alan bir arkadaşımdan da aracı aldığı bayi, ilave olarak ÖTV istemiş. Benden de isteyeceklerini tahmin ediyorum. Bu şekilde bir vergi istenebilir mi? İstenirse bunun yasal dayanağı nedir? AKGÜN Cevap: Belirttiğiniz dönemde Bakanlar Kurulu Kararı ile 14 Ekim 2003’ten itibaren motor silindir hacmi,

* 1600 cc olan otomobillerin ÖTV’si yüzde 27’den yüzde 30’a,

* 1601-2000 cc arası olan otomobillerin ÖTV’si yüzde 46’dan yüzde 52’ye,

* 2000 cc’nin üstünde olan otomobillerin ÖTV’si de yüzde 50’den yüzde 75’e yükseltilmişti.

Danıştay ÖTV artışını iptal etti

Tüketiciyi Koruma Derneği kararın iptali için dava açtı. Danıştay 7’nci Dairesi, Bakanlar Kurulu’nun motor silindir hacmine göre farklı oranlarda artış yapamayacağı gerekçesiyle, yürütmeyi 22 Nisan 2004’ten itibaren kısmen durdurdu. Bunun üzerine Maliye Bakanlığı, bir taraftan kararı temyize götürdü ve 1600 cc’nin üstündeki araçların ÖTV artış oranını yüzde 11.11 sınırlandırdı. 18 Haziran 2004 itibarıyla motor silindir hacmi 1601-2000 cc olan taşıtlarda ÖTV yüzde 52’den 51.11’e, 2000 cc’nin üstündeki taşıtlarda da yüzde 75’ten 55.55’e düşürüldü.

ÖTV bu kez yasa ile artırıldı

5228 sayılı yasanın 25’inci maddesi ile yapılan değişiklikle de 3 Ağustos 2004’ten itibaren 1601-2000 cc arasındaki taşıtlarda ÖTV yüzde 52’ye, 2000 cc’nin üstündeki taşıtlarda ise yüzde 75’e çıkarıldı. Böylece Bakanlar Kurulu kararı ile yapılması sorun yaratan ÖTV artışları, yasa ile yapılmış oldu. Danıştay 7’nci Dairesi, yürütmeyi durdurma kararında olduğu gibi, esas hakkında verdiği kararda kararı kısmen iptal etti. Maliye’nin bu kararı temyiz etmesi üzerine Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, Danıştay 7’nci Daire’nin kararın iptaline yönelik kararının yürütmesinin durdurulmasına karar verdi.

Maliye zamanaşımı için bayi peşine düştü

Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu’nun bugüne kadar esas hakkında karar vermemesi üzerine, 18 Haziran 2004 ile 3 Ağustos 2004 arasında satılan motor silindir hacmi 1600 cc’den büyük yeni otomobillerden eksik ÖTV alınmış oldu. 2004 için eksik alınan ÖTV’lerin 31 Aralık 2009 itibarıyla zamanaşımına uğraması söz konusu. Maliye ÖTV’yi zamanaşımına uğratmamak için, Vergi Daireleri’ne, eksik ÖTV’lerin tahakkuk ettirilerek mükelleflerinden aranması emrini verdiğinden, bugünlerde otomobil acentelerinden eksik ödenen ÖTV’lerin ödenmesi için yazılı tebligat yapılmaktadır.

ÖTV’ye ceza uygulanamaz

Burada eksik ödenen ÖTV’nin sorumlusu otomobili satan bayidir. Maliye haklı olarak otomobili alanın değil, satanın, yani otomobil bayisinin peşine düştü. Eksik ödenen ÖTV gecikme zammıyla birlikte alınır. Ancak ortada mükellefi yanıltma hali mevcut olduğundan vergi ziyaı cezası uygulanamaz.

Bayi vergiyi taşıt alana yansıtamaz

Sıfır taşıtlar genelde anahtar teslimi paket fiyatla satılmaktadır. Satışların çok büyük bir bölümünde pazarlık yapılırken, taşıt bedeli, vergiler, plaka takma ve ruhsat çıkarma dahil olmak üzere belirlenen fiyat üzerinden anlaşma yapılmaktadır. Bayi, plaka takıp, ruhsatını çıkardıktan sonra taşıtı alıcıya teslim etmektedir. Bu durumda bayinin ödediği farkı müşterisinden istese bile, alıcının, “Ben karışmam arkadaş, ben anahtar teslim fiyatı anlaşma yaptım, ÖTV farkını ödemem” diyeceğine hiç şüphe yok. Ancak, alıcı ile ayrıntılı sözleşme yapan ve sözleşmede mevcut ve daha sonra çıkacak vergilerin alıcının ödeyeceğine dair madde koyan bayiler, ÖTV farkını alıcıya yansıtabilir. Tabii 5 yıl önce taşıt alan müşterisini bulabilirse. Sonuç olarak ÖTV farkını ödeyip ödememeniz, otomobili aldığınız bayi ile yaptığınız sözleşmeye bağlı.

Eşiniz primini 3600 güne tamamlamalı

Soru: Eşim 26 Eylül 1955 doğumlu. 1 Mart 1973’te SSK’lı oldu. 990 gün prim ödedi. Yaşını doldurdu. Ancak ödenen prim günü eksik olduğu için emekli olamıyor. Bu şartlar içinde Bağ-Kur’da olduğu gibi kısmi yaşlılık alması mümkün mü? Eğer değilse erken yaşlılık ya da normal emeklilik için tarih nedir?  Osman ERTAN Cevap: Eşiniz 8 Eylül 1999 itibarıyla 18 yıldan fazla süredir sigortalı olduğundan, bu tarihte yürürlüğe konan ve emekli olmayı zorlaştıran kanuna tabi değil. Eski kanuna göre, kısmi yaşlılık aylığı ile emekli olmak için 15 yıl sigorta, 3600 gün prim ve 50 yaş şartlarına tabi. 2610 gün daha prim ödeyerek, prim ödemesini 3600 güne tamamlayacağı tarihte emekli olabilir. Normal emeklilik için de prim ödemesini 5000 güne tamamlaması gerek. Ancak 3600 günle emekli olması avantajlı.

Bağ-Kur en az 5400 gün prim arar

Soru: 1965 doğumluyum. 2 Kasım 1995’te Bağ-Kur’lu oldum. 30 Nisan 2007’de Bağ-Kur’u durdurdum. Askerlik süremi borçlansam ne zaman emekli olurum? Cemal BAYRAM Cevap: Bağ-Kur’dan emekli olmak için, en az 15 yıl prim gerekiyor. Askerliğinizi borçlanıp yaklaşık 25 ay daha prim ödeyerek prim ödemenizi 15 tam yıla (5400 gün) tamamlamanız halinde, 2025’te 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz.

İşveren istemediği sürece ücretsiz izin yapamazsınız

Soru: Özel bir şirkette çalışıyorum. Ücretsiz izin alabilir miyim? Kanunen ücretsiz izin hakkım var mı? Hakkı ÇETTİNER Cevap: İş Kanunu’nda sadece doğum yapan kadına 6 ay ücretsiz izin verileceği hüküm altına alınmıştır. Bunun dışında çalışanın ücretsiz izin hakkı yoktur. Ancak işverenle çalışanın anlaşması halinde ücretsiz izin kullanılabilir. İşveren istemediği sürece ücretsiz izin yapamazsınız.

Emekli işsizlik ödeneği alamaz

Soru: 1 Ocak 1966 doğumluyum. 25 Haziran 1979’da SSK’lı oldum. 7250 gün prim ödedim. Şu anda işyerim kapandı. Çalışmıyorum. İşsizlik maaşından faydalanıyorum. Ne zaman emekli olabilirim? Emekli olduğumda şu an aldığım işsizlik maaşı emekli maaşıma yansır mı? Ahmet EROL Cevap: 25 yıl sigorta, 5000 gün prim ve 45 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemeseniz de 1 Ocak 2011’de emekli olabilirsiniz. İşsizlik ödeneği alırken emekli olanın işsizlik ödeneği kesilir. Emekli işsizlik ödeneği alamaz. Ancak, emekli olacağınız tarihte işsizlik ödeneği almanız sonlanacağı için bunu dert etmeniz yersiz.