Yeni Yazısı > 18 uygulaması - 25.10.2010

18 uygulaması
25 Ekim 2010

15 bin metrekare tarlam vardı. Arazide yapılan yeniden yapılanma çalışması sonrası 3 bin 800 metrekaresi terk edildi. Ama üzerine herhangi bir yapı yapılmadı. Geri alma hakkım var mı? S.S.

Gayrimenkullerin vatandaşın elinden alınabileceği az sayıda hal vardır. Bunlardan ilk akla geleni kamulaştırmadır. Kamulaştırma, ilgili kanun hükümleri çerçevesinde bedeli karşılığı gayrimenkulün sahibinin elinden alınmasıdır ki burada ilk şart kamu yararıdır, ikinci şart bedelinin peşin ödenmesidir. Kamulaştırma halinde gayrimenkul üzerinde kamulaştırma amacına uygun herhangi bir girişim beş yıl içinde başlatılmazsa malik gayrimenkulün kendisine iadesini talep edebilir. Gayrimenkulün bir kısmının elden gitmesine neden olan ikinci yasal neden, İmar Kanunu’nun 18. maddesidir.

[[HAFTAYA]]

Buna kısaca 18 uygulaması diyoruz. Bu halde, kırsal kesim, planlı şehir hayatına kalıyor demektir. Yani imar planları yapılıyordur. Kırsal kesimde sınırlar birer çizgi iken şehirleşmede yollar, sokaklar ve meydanlar vardır. Bunlara yer açmak için çizgi sınırların genişleyip caddeleri oluşturması gerekir. Bunun için de parsellerin bir kısmı alınır ve kamuya terk edilir. Üstelik bunun için bir bedel de ödenmez. Arazinin değer kazanmasına sayılır. Bu soru bana kamulaştırmayı (istimlaki) değil 18 uygulamasını hatırlattı. Şayet 18. madde uygulaması yapılmış ise arazinin geri alınamaz. Olsa olsa şartları varsa planın iptalini idari yolda dava etmek düşünülebilirdi ama bunun için zaman geçmiş.

Problem yok gibi

Bizim binada komşu binanın projesi uygulanmış. Ancak komşu binada balkonlar gömme, bizde çıkma. Binamızın iskan izni var. Ancak komşu bizim binayı dava etti. Davayı kazanırsa bizim balkonlar yıkılır mı? Onun binasının durumu ne olur?  S.C.

Sizin olayınızda kilit mesele iskan olup olmadığı idi. Ancak siz binanızın iskanının var olduğunu söylüyorsunuz. O halde sizin probleminiz yok. Şayet binanızda projeye aykırılık olsaydı, binanız iskan izni alamazdı. İskan izni alındığına göre yıkım kararı çıkmasını beklemiyorum. Bazı hallerde binalarda, iskan izni alındıktan sonra değişiklik yapılıyor. Bu olayda, buna da ihtimal vermiyorum zira iskan alındıktan sonra balkonların kapatıldığına tanık oldum ama gömme balkonun çıkma balkona dönüştüğüne tanık olmadım. Ayrıca kat mülkiyeti ilişkisi olmadan dışarıdan birinin, bir binayı böyle konularda dava etmesinde de aktif husumet ehliyeti yönünden (yani davacı olma kabiliyeti yönünden) ret kararı veriliyor. Aklınızda bulunsun.